Z tamtej wizyty przytargałem do domu parę kolumn Tandberg TL-1520 oraz amplituner Akai AA-6200. To nie były moje pierwsze sprzęty vintage, bo coś już tam w garażu nieśmiało odkładałem na półkę. Ale mentalnie byłem wciąż zacementowany przez lata próby nadążania za „nową audiofilią”, że kiedy wydajesz 600 zł na amplituner i tyle samo na kolumny to kupujesz jakieś śmieszne oldschoolowe zabawki i nic więcej. Bo żeby kupić coś do słuchania muzyki to trzeba mieć kilka tysięcy …. i wyjść ze sklepu co najwyżej z parą „średniej” jakości kabli.

Przebudzenie

Czułem się jakby mi ktoś wrzucił suszarkę do wanny. Zaliczałem objawienie, przebudzenie, kryzys poznawczy i odwrócenie perspektywy jednocześnie. Przez głowę przechodziły mi krótkie spięcia…. Wiecie o co chodzi – odkrywasz, że przez całe życie ktoś Cię oszukiwał, że źle czytałeś znaki, ufałeś osobom, które nie mówią całej prawdy. I to do tego stopnia, że kiedy na forach czytałeś mądrych ludzi uważałeś, że to tzw. mądrości czarnoksiężników, którzy dawno stracili kontakt z podłogą.

Łatwiej było mi uwierzyć w dwa światy. Pierwszy jedyny prawdziwy świat ówczesnych magazynów audio. Oraz drugi – ten, który był kiedyś ale się skończył, obrócił w pył i głównie żyje we wspomnieniach dawnego blasku i kilku starych sprzętach schowanych w szafie.

Ale wtedy ten stary świat za 1200 zł łącznie (wzmak+kolumny) stawiasz na półce obok nowego świata za 35 000 zł łącznie (cena sklepowa, bez negocjacji, tyle nie dałem ;)) i …. rozpoczynasz proces przebudzenia, proces uświadamiania sobie, że istnieje czarna strona księżyca. Ta strona, w którą nie wierzysz tylko dlatego, że jej widzisz.

Finansowy próg wejścia do świata vintage audio jest bardzo niski. Nagle odkrywasz, że stać Cię na kupno kilku sprzętów na raz, ciągle rotacje, nowe doświadczenia, kupno i odsprzedaż przy minimalnej stracie. Ale nie chodzi tylko o realizację potrzeby doświadczania nowych sprzętów. Cuda zaczynają dziać się kiedy zaczyna do Ciebie dochodzić, że te stare 20x tańsze sprzęty grają LEPIEJ, ciekawiej. Grają tak, że muzyka wychodzi na pierwszy plan. I przede wszystkim grają tak, że po raz pierwszy od 20 lat zaczynasz być znowu na pełne 100% szczęśliwy, że słuchasz muzyki.

AKAI Anno Domini ’70

Trochę odleciałem od tematu 🙂 Wtedy, trzy lata temu, to AKAI AA-6200 po prostu bardzo mi się podobało i jeszcze nie do końca chciałem się do tego przyznać przed sobą, oraz nie wiedziałem dlaczego. W miedzy czasie przez moje ręce przewinęły się trzy inne amplitunery AKAI, ale trochę młodsze, z drugiej połowy lat 70-tych.

• AA-1030 – fajny, klasyczny amplituner, srebrny front i drewniana buda. Grał całkiem przyzwoicie
• AM-2350 – wzmacniacz z czarnym frontem i wycieraczkami mocy. Brzmiał kiepsko, ale sprzedałem go w sekundę (wycieraczki)
• AM-2200 – podobny do poprzedniego, tylko bez wycieraczek

Miałem/mam też kilka wzmacniaczy z lat 80-tych, kilka bardzo złych, kilka ciekawych. Dwa sobie zostawiłem, ale o tym innym razem.

AKAI AA-6200

Wiele razy z własnej inicjatywy, albo lekko przymuszony chodziłem przez te trzy lata do garażu celem wyselekcjonowania czegoś na sprzedaż, za każdym razem omiatałem wzrokiem amplituner AKAI AA-6200 i bardzo szybko go odwracałem (wzrok :)).

Dziś rano po spacerze z psem spojrzałem na swój salon i stwierdziłem, że to już ten czas, aby trochę się spocić i wykonać „audiofilski spacer farmera”. W garażu wylądowały IMFy, SABY IV i kilka niewiele lżejszych amplitunerów. I wtedy mój wzrok spojrzał na półkę z tytułowym Akai…

Zaciski na śrubki… najgorsze co może być… ale obok – jak widać – są też alternatywne wejścia na duże jacki mono.

AKAI AA-6200 to jeden z najstarszych amplitunerów Akai z przełomu lat 60. i 70. Według Radiomusem produkowany już od 1968 roku. 2 x 15 W przy 8 Ω. Moc nieduża, ale przy skutecznych kolumnach to żaden problem.

Pierwsze pół dnia słuchałem go na kolumnach SABA 820F. To są szokujące kolumny w kontekście ceny do jakości, ale czułem, że jest troszeczkę za jasno. Kiedy przepiąłem je na Ditton 44 niebo się otworzyło. Zrozumiałem, czemu to właśnie ten niepozorny, niewielki AKAI AA-6200 trzy lata temu zaczął zmieniać napięcie pomiędzy neuronami w mojej głowie.

Nigdy nie śmiej się ze wzmacniacza który został wyprodukowany w latach 60-tych.

1. Powstał w czasach, gdy liczyła się jakość, a nie oszczędności. Producenci często stosowali ciężkie transformatory, solidne radiatory i elementy o dużym zapasie wytrzymałości.
2. Do dziś działa po ponad pół wieku. Sam fakt, że wiele takich urządzeń nadal jest sprawnych lub daje się łatwo odrestaurować, świadczy o wysokim poziomie ich konstrukcji.
3. Był projektowany przez inżynierów, a nie księgowych. W latach 60. rynek hi-fi dopiero się rozwijał, więc firmy konkurowały przede wszystkim osiągami i jakością dźwięku.
4. Jego niewielka moc nie oznacza słabego grania. Kilkanaście czy kilkadziesiąt watów z dobrze zaprojektowanego wzmacniacza potrafi zabrzmieć zaskakująco swobodnie z odpowiednio dobranymi kolumnami.
5. To kawałek historii techniki. Wiele rozwiązań stosowanych w późniejszych legendarnych konstrukcjach narodziło się właśnie w urządzeniach z końca lat 60.
6. Muzyka nie zna daty produkcji sprzętu. Jeśli wzmacniacz potrafi wywołać emocje i sprawia przyjemność ze słuchania, to jego wiek przestaje mieć znaczenie.

Słuchając go cały dzień po prostu wszystko mi pasowało! Zacząłem od Floydów z lat 60-tych, ale nie był to ich debiut, a soundtrack More. Następnie zrobiłem sobie przerwę w codziennych czynnościach i w pełnym skupieniu wysłuchałem studyjny krążek Ummagummy. Kiedy ostatni raz słuchałem w całości tę część albumu? Chyba w latach 95-99 jeżdżąc autobusem/tramwajem na Politechnikę. Najrzadziej wracam do Ummagummy. Okładkę ma rewelacyjną, ale to … najgorszy album Pink Floyd.

Po Floydach poszło już wszystko. I jazz i folk i elektronika. Słuchanie tego staruszka to była czysta przyjemność.

Przyjemność, emocje, muzyka… o taki świat sam dla siebie walczyłem!

There is no dark side of the moon really. Matter of fact, it’s all dark ???

Artykuł AKAI AA-6200 – The Dark Side of the Moon pochodzi z serwisu Chasing a Hi-Fi Ghost.

Jestem też miłośnikiem ślepych testów. Ale takich prawdziwych, z zamkniętymi oczami, z prawidłową metodologią. I za każdym razem, kiedy za bardzo nagrzewam się na jakiś zakup to staram się go sprawdzić. Oczywiście z zamkniętymi oczami. Kiedy jeszcze żyłem w czasach „nowej audiofilii” kilka razy zawstydzałem sam siebie, kiedy prosiłem kumpla, aby przetestował na mnie mój nowy zakup (kolejny chiński DAC z tej samej półki, kabel). Oczywiście myliłem się w odpowiedziach 🙂 Raz nawet kupiłem dwa identyczne amplitunery i jeden z nich zrecapowałem, mimo, że był zdrowy… Z pewnością wiele osób słyszy o wiele lepiej i wiele więcej niż ja, jednak ja nie chcę rywalizować w tym wyścigu i wpadać w paranoję – w zupełności wystarczy mi to co słyszę, czasami nawet chciałbym mniej.

Pięknie w tym temacie mówił wczoraj 0dB

* * *

Do brzegu:

Kupiłem trzy miesiące temu Elaca 2300T, z ciekawości czy gra podobnie do 2200T. Kilka dni słuchałem ich naprzemiennie, rozkręciłem oba, porównałem i wniosek był taki, że różnice w brzmieniu między niemal IDENTYCZNIE skonstruowanymi amplitunerami, na IDENTYCZNYCH tranzystorach były przeze mnie niezauważalne. Przynajmniej na moje ucho.

Elac 2300T powędrował do Pszowa, ale tym razem nie do Kamila, który ma swojego 2200T, który gra identycznie jak mój 2200T oraz tytułowy 2300T. Ten Elac powędrował do Olka z Pszowa. Olek trochę pokręcił nosem, wyjął Elaca ze skrzyni i zrobił mu zwykły, ale uczciwy recap. Bez czarowania, bez elektronicznych abracadabra, za to z solidnymi Nicichon Muse.

Czy uwierzyłem, że po takim recapie zagra on bardzo inaczej? No nie uwierzyłem. A może bałem się sytuacji, gdzie wszyscy będą mówić, że jest różnica, a dla mnie będzie wszystko jedno? Olek postanowił rozwiać moje niepewności i dwa tygodnie temu wysłał mi rzeczonego Elaca 2300T. Amplituner trochę postał w garażu czekając na swoją kolej, która to nastąpiła dziś rano.

Do tematu podszedłem metodycznie. Do porównania użyłem czeskiego ustrojstwa jakim jest pasywny selektor wejść. Olek nie do końca wierzył, że jest to w pełni pasywne urządzenie, więc rozkręciłem i zrobiłem fotę. Równolegle podpięte 100 ohmowe rezystory służą jedynie jako zabezpieczenie – jeśli się mylę – niech ktoś mnie poprawi.

Spiąłem Dittony 44, a jako źródło identyczne Chromecasty Audio + Spotify i idealne synchro utworów. A ja siedziałem w fotelu i sobie pstrykałem przełącznikami.

Nagle BUM!

Nie nie, nic nie wybuchło. Ale moja głowa wybuchała z niedowierzania. Testowałem te same dwa sprzęty przed wysyłką i naprawdę uwierzcie mi, trzeba było prawdziwego audiofila z wysokim ego aby wyczuł między nimi różnice. A teraz?? To są DWA RÓŻNE SPRZĘTY!! Byłem sceptyczny, nie dowierzałem, spodziewałem się rozmów o niuansach, ale dostałem w mój sceptyczny łeb tą drewnianą skrzynią z Elaciem 2300T z taką siłą, jakby osobiście kurier DHL nim pierdolnął.

Olek wracał właśnie z Chorwacji, więc skojarzenia przyszły same. Napisałem mu, że ten mój przy jego gra jakby ktoś rakiję wymieszał z wodą. Kolosalnie poprawiły się dwie rzeczy: bas i wypełnienie. W całym tym fundamencie brzmienia góra pasma trochę się zapadłą, a raczej pozostała na poprzednim poziomie. Z ciemnymi kolumnami w pierwszej chwili wydawało się, że wszystkiego jest aż za dużo, aż za bardzo, ale po 15-20 minutach wchodziła adaptacja ucha i Elac 2300T by LAMA (Laboratory of Analog Music by Aleksander) grał obłędnie. I to z Dittonami 44, które jasne na pewno nie są. SZOK!

Podsumowanie

Podróż po świecie audio vintage wiązała się do tej pory głównie z tym, że kupując sprzęty z ogłoszeń nigdy nie wiedziałeś jaki stopień sprawności sobą prezentuje. Często trzeba było włożyć drugie tyle aby zagrał poprawnie. Jednak okazuje się, że samo sprawdzenie, ogarnięcie zimnych lutów, styków, regulatorów i w miarę pomierzenie – czy kondensatory trzymają parametry – to jeszcze nie wszystko. Te sprzęty od 50 lat się ciągle zużywają w funkcji czasu. Jedne elementy szybciej, inne wolniej, inne w ogóle. Nigdy nie wiesz jaką matrycę zużycia otrzymujesz pod drewnianą pokrywą. Czasami recap nie daje wiele, ale w takim przypadku jak ten – recap zmienił niemal wszystko. Stworzył inny amplituner.

Czego więc tak naprawdę słuchamy? Przypadkowego brzmienia, fikcji, iluzji? Czy Elac 2300T opuszczając port w Kilonii w 1970 roku grał bardziej tak jak mój, czy tak jak po recapie Olka z zastosowaniem kondensatorów o klasę lepszych niż fabryczne?

Bez Deloreana DMC-12 tego się nie dowiemy…

EDIT: jako uzupełnienie dyskusji z komentarzy zdjęcia środka po recapie. Zdjęcie przed recapem jest w tym wpisie.

Artykuł Elac 2300T vs Elac 2300T pochodzi z serwisu Chasing a Hi-Fi Ghost.

Najpierw co je łączy:

• Obie są z połowu lat 60-tych
• Obie mają na końcówce lampy ECLL800

Co je dzieli

• Automatic był pozycjonowany ceną i prestiżem mniej więcej 3 razy wyżej. W 1965 roku kosztował 1317 DM podczas kiedy SRI niewiele powyżej 500 DM
• Wizualnie to dwa różne światy. SRI to starodawna wielka „radiowa” drewniana skrzynia z ogromną skalą, zaś Automatic to już elementy aluminium i czarnego szkła – coś dużo bardziej nowoczesnego.
• Brzmieniowo Automatic jest inny niż wszystko co znam: detal, precyzja, przestrzeń, nasycenie. Automatic jest jakby ktoś, kto go tworzył nie miał świadomości, że się nie da i…. zrobił to! Połączył sprzeczne cechy, w jednej obudowie mamy cechy nowoczesnego audiofilskiego wzmacniacza oraz przepełnionego słuchalnością sprzętu vintage.
• SRI za to jest archetypem brzmienia lampy. Jeśli ktoś nie słuchał starych lamp i wyobraża sobie ten dźwięk mając przed oczami Beatlesów z okresu Revolver i myśli o ciepłym, okrągłym, płynącym dźwięku to taki właśnie jest SRI!

I tak sobie myślę, że jeżeli w czyjeś ręce/ucho wpadnie TYLKO jedna z nich to wyrobi sobie połowiczne zdanie o lampach SABY. Jeszcze gorzej jeżeli nie trafi w gust… Byłaby to wielka szkoda, bo uniwersum brzmienia SABY z lat 60-tych obejmuje bardzo szerokie połacie różnorodnego brzmienia.

Yin&Yang

Automatic i SRI są jak Yin & Yang. Biel i czerń, dwie zachodzące na siebie półkule.

Automatic jest jak wykwintne danie główne, wytrawne wyselekcjonowane, dopasowane. Feeria smaków. Eksplozja.

SRI to deser. A na deser zawsze jest miejsce. Deser wpada w inny żołądek. Deser mistrza wypieków, słodki, ale nie przesłodzony. Taki, który konsumujesz w całości i wyskrobujesz talerzyk z okruszków i resztek kremu.

I wtedy przychodzi kelner i pyta się: co bardziej smakowało: danie główne czy deser?

Na to pytanie nie ma dobrej odpowiedzi. Tak samo nie ma dobrej odpowiedzi, która SABA jest lepsza. Natomiast obie DOSKONALE grają z kolumnami SABA IVa. Pierwsze pół dnia spędziłem z Automatikiem co opisałem tutaj. Drugie pół z SRI moje zaskoczenie jest jeszcze większe, bo zwyczajnie nie spodziewałem się, że to się zgra. Trudne kolumny + lukrowana lampa. Bałem się, że otrzymam trzy porcje kremu jak w „Dziewczynach do wzięcia„. Ale nie… dostałem deser oczywiście słodki, ale zrównoważony, o głębokim smaku i perfekcyjnej strukturze.

Na szczęście mogę mieć je obie. Nie muszę wybierać.

Film, który nagrałem na YT pokazuje różnice, które starałem się powyżej opisać. Wiem, że to tylko nagrany przez mikrofon dźwięk, który będzie odsłuchiwany na telefonie, w najlepszym wypadku na słuchawkach i 95% rzeczy się nie uchwyci. ALE można pokazać różnice. Jeśli różnice słychać na YT, to na żywo będą one jeszcze większe. W przypadku SABY Automatic oraz SRI-16 bardzo dobrze to słychać na zaokrągleniach gitary Knopflera. Specjalnie wybrałem jeden z najbardziej oklepanych kawałków do prezentacjo sprzętu, każdy go zna, każdy wie jak brzmi, bądź jak lubi aby brzmiał. Voila!

Artykuł Automatic vs SRI-16 – Hemispheres pochodzi z serwisu Chasing a Hi-Fi Ghost.

A Królowa jest tylko jedna i jest nią niezmiennie SABA Studio 1 Automatic. Moc 10 razy mniejsza! Rok 1965. Zamiast tranzystorów – 9 lamp. Szokuje mnie ten amplituner od pierwszego wejrzenia. To były najlepiej wydane 4000 zł w życiu. Tak, jest drogi, sprzedawcy go cenią. Trudno go dostać. Poza tym różnie bywa z ich stanem. Ale to jest najbardziej niewiarygodny sprzęt jaki miałem przyjemność słuchać. SABA Studio 1 Automatic nie bez przyczyny od ponad roku stoi na miejscu nr 1 i ani na chwilę nie ruszyła się z niego nawet o centymetr. Ona jest jak Mercedes SL 500 na niedzielne przejazdy… Ona jest inna niż wszystko…

Kolumny SABA IVa też są inne. Ale czy staną na jednym z głównych miejsc? Tego jeszcze nie wiem. Natomiast wiem, że po zamianie 8120 na Automatica dźwięk zmienił się totalnie. Jeszcze wczoraj uważałem 8120 za całkiem udanego partnera dla IVa, który uniósł w powietrze balon oczekiwań, ale Automatic… dokonał cudu.

O ile można mówić o konkretach w subiektywnych odczuciach muzycznych to mogę określić je tak:

1. IVa są ciemne i wybredne. Przy gęstych i ciepłych wzmacniaczach takich jak 8120 fajnie się dociążyły, ale detal jednak bardzo się gubił.
2. Automatic jest bardzo jasną lampą, ale taką jasną i jedwabną, jasną bez znamion ostrości. Ta cecha w zestawieniu z IVa gigantycznie otworzyła górę – pojawił się taki detal, taka szczegółowość, że posadziło mnie na fotel na dłuższy czas. A pamiętajmy, że na jestem bardzo cięty na przejaskrawienie góry pasma!
3. Przestrzeń i powietrze w skali takiej, że chyba tylko Ditton44 z Automatikiem tak mi robił.
4. Jeżeli ktoś uważa, że IVa grają mocnym basem to jest w błędzie. Ja byłem. One nie grają tak same z siebie, ale potrafią. W jaki sposób lampa 2x6W dostarcza takich wrażeń na dole pasma i do tego gra sprężycie i szybko – NIE MAM POJĘCIA.

Tak to gra:

Artykuł Automatic for the People – (CPK session no. 13) pochodzi z serwisu Chasing a Hi-Fi Ghost.

Artykuł Appendix do wpisu o SABA IV A pochodzi z serwisu Chasing a Hi-Fi Ghost.

Moje SABY IVA dotarły do mnie następnego dnia, po tym, gdy skończyłem montaż moich IMF’ów. Po godzinie (sic!) rozpakowywania (kartonowo-styropianowy kokon był sklejony wiadrem wikolu i tworzył w skali mikro kopułę tak szczelną i bezpieczną jak kopuła nad reaktorem w Czarnobylu) wydobyłem obie sztuki na powierzchnię.

Podłączyłem je na szybko i…. po 5 minutach wyłączyłem. Jeden woofer tarł podczas pracy. Dziwne, bo zawieszenia są gumowe… ALE gumowe są tylko zawieszenia górne, a te dolne tzw. spidery są z elastycznej pofalowanej tkaniny – jakby nasączonej żywicą lub lakierem. I ten spider był zmęczony trzymaniem tej membrany przez 55 lat, częściowo odklejony i drgał nie tylko w jednej płaszczyźnie ale też trochę latał na boki. Obie kolumny trafiły do Acoustic Kolbudy celem wymiany na nowe zamienniki.

Tutaj jak zawsze pojawia się pytanie: czy po takiej operacji kolumny będą grały w sposób bardziej zbliżony do dźwięku fabrycznego AD 1970 ale jednocześnie oddalonego od wyeksploatowanego głośnika w 2026 roku? Czy przeceniam te ewentualne różnice? Teoretycznie to zawieszenie górne bardziej wpływa na pracę głośnika, a te pozostało oryginalne – gumowe.

W każdym razie kolumny trafiły do Acousic a ja zamieniłem się Pablo Escobara z Narcos.

Hibernacja

Moje życie zamieniło się w oczekiwanie. Nie miałem ochoty słuchać niczego i kompletnie straciłem zainteresowanie HIFI. Parę razy podłączyłem jakiś randomowy zestaw, ale tylko dlatego, że żona chciała sobie posłuchać Taylor Swift jak mnie nie było w domu.

To są generalnie bardzo śmieszne dialogi przez telefon:

• Toooooomek!!! Kur**!! Znowu nie wiem jak włączyć muzykę!!

Mam kilka sekund na to, aby przypomnieć sobie co jest aktualnie spięte z DACem i kolumnami. Ale z precyzją sapera nawiguję przez telefon przypadkowego bohatera, który stara się włączyć muzykę.

• Po lewej stronie przed szafką stoi takie dłuuugie coś, w drewnianej obudowie i ma napis TELEFUNKEN. Widzisz? Noooo, to dobrze, to prawej stronie, pierwszy z brzegu jest taki przycisk „EIN-AUS” – naciśnij go.
• NIE DA SIĘ!!!!
• Naciśnij mocnej….
• NIE DA SIĘ!!!!
• A co jest napisane?
• LAUTSTARKE!!!
• Nie nie…. nie wciskaj gałki, tym się kręci lewo-prawo, poniżej masz kwadratowy „EIN-AUS”
• Ooo udało się 🙂
• To teraz połącz się z „Pokój Dzienny 2”
• NIE DZIAŁA!!!!
• Połączyłaś się z „Pokój Dzienny 2” ?
• TAK!
• „Pokój dzienny DWA!?”?
• NIE! Z „Pokój Dzienny!”
• To połącz się z „Pokój Dzienny 2”.
• …

W tym momencie słyszę w słuchawce nuty Taylor Swift i wiem, że operacja znów się udała 🙂

* * *

Dzień 1

Telefon z Kolbud: gotowe do odbioru. Jestem po 20 minutach. Wracam do domu. Podłączam. Z tym samym TFK Opusem 301, który stał spięty od dwóch tygodni. Siadam centralnie na fotelu i… nie ma czarów. Nie zapadam się rażony ciosem niesamowitości. Gra, ale jedyne co mogę powiedzieć, to że gra poprawnie. Bo słucha się przyjemnie, ale balon, który dmuchałem przez ostatni rok nawet na milimetr ku niebiosom nie podnosi przyciężkiej gondoli, w której siedzę.

Dzień 2-6

Zmiana wzmacniacza z TFK na SABA IIA nie zmienia wrażenia. Siedzę w tej gondoli na platformie startowej ale płomień wciąż nie rozgrzewa powietrza aby zacząć się unosić. Pamiętam, że ten sam amplituner z dwukrotnie mniejszymi kolumnami SABA IIA zagrał obłędnie, lewitowałem między fraktalami. Ale przy większych IVA jakby zadyszka… I to niepokojące pytanie w głowie – może to te nowe spidery? A może muszą popracować kilka dni, ułożyć się, wygrzać?

Dzień 7

Zaczynam grzebać w katalogach, czytam co napisali inni, szukam wskazówek co robię źle.

W 1970 roku producent łączy IVA z amplitunerem SABA 8080. Uwielbiam jego brzmienie, ale jakiś czas temu sprzedałem większość linii SABA 8XXX, jednak został mi największy monster z tamtych czasów: 8120!

Lecimy!

Bingo! I to jest to! Już nie tylko jazzy dobrze grają, ale bas gra szybko, sprężycie, nic się nie gubi, nie ma żadnej kropki chaosu. Na scenę wchodzi Yello, a nad gondolą balonu słychać szum płomienia zasilonego potężną dawką tlenu. Odloooooot!

Utwory zmieniają się jeden po drugim a ja bujam się między chmurami.

Czeka mnie podróż przez wiele różnych wzmacniaczy. Wiem, że może być różnie, ale wiem też, że w kolumnach SABA IVA siedzi ogromny potencjał. 4-drożna konstrukcja z 30 cm wooferem nie będzie łatwa dla wszystkich, ale jak zaskoczy to będzie pięknie.

Codzienne przepinanie kabli czas zacząć 😀

Artykuł SABA IVA – The Sky Moves Sideways pochodzi z serwisu Chasing a Hi-Fi Ghost.

W poprzednich częściach:

Za namową znajomych kupiłem parę IMF TLS 50 Mk2a, choć ich stan był opłakany. Kolumny były wielokrotnie przerabiane, a z oryginalnego wyposażenia zachował się tylko jeden głośnik niskotonowy i dwa supertweetery Coles, z których oba okazały się uszkodzone.

Największe zaskoczenie czekało mnie po otwarciu obudów. Oryginalna zwrotnica praktycznie nie istniała – przewody były po prostu poskręcane i owinięte taśmą izolacyjną, a większość fabrycznych elementów została usunięta (została tylko regulacja siły średniotonowca). Mimo tego postanowiłem podjąć wyzwanie, odnaleźć brakujące części i przywrócić tym kolumnom dawną świetność. Żona nie podzielała mojego entuzjazmu wobec tego zakupu.

Cały wpis: https://chasingahifighost.pl/imf-tls-50-mk2-a-some-kind-of-monster/

Po zakupie IMF TLS 50 obsesyjnie szukałem informacji i odpowiednich głośników do ich odbudowy. Marka IMF nie ma dziś dużej społeczności, dlatego zdobycie rzetelnej wiedzy okazało się trudniejsze, niż przypuszczałem. Zdecydowałem się kupić inne, mniejsze IMFy z myślą o wykorzystaniu przetworników do renowacji większych TLS-ów. Po uruchomieniu kolumn spotkało mnie jednak ogromne zaskoczenie – mimo niewielkich rozmiarów zagrały znacznie lepiej, niż się spodziewałem. Zamiast dawców części odkryłem pełnoprawne, wyjątkowo udane kolumny. W tym momencie stało się jasne, że ich rozbieranie byłoby zwyczajnie niewłaściwe.

Cały wpis: https://chasingahifighost.pl/imf-super-compact-brain-salad-surgery/

Po wielu miesiącach kompletowania części i zdobywania wiedzy w końcu mogłem rozpocząć właściwą odbudowę moich IMF TLS 50. Udało mi się zdobyć brakujące oryginalne przetworniki, odtworzyć zwrotnice i przywrócić kolumny do konfiguracji możliwie najbliższej fabrycznej. Cały proces wymagał wielu poszukiwań, konsultacji z innymi pasjonatami i sporej dawki cierpliwości.

Cały wpis: https://chasingahifighost.pl/imf-tls-50-part-iii-resurrection/

Po ostatecznym montażu i podłączeniu IMF-ów do wzmacniacza brzmienie okazało się nierówne z powodu zachwianego balansu. Szczegółowe testy i przekładanie głośników wykazały, że jeden z tweeterów gra ciszej, mimo poprawnej rezystancji (7,8 Ω). Po rozebraniu przetwornika okazało się, że kopułka jest zablokowana przez nieznany fluid. Głośniki trafiły do serwisu…

Cały wpis: https://chasingahifighost.pl/imf-tls-50-part-iv/

Ostatnie elementy układanki

Wczoraj przywiozłem oba tweetery do domu. Tajemniczy fluid, który nie pozwalał rozebrać jednego z nich był jakąś stopioną kroplą kleju, która również delikatnie blokowała cewkę. Po dokładnym oczyszczeniu i złożeniu tweeter zagrał w sposób fabryczny, a co najważniejsze – oba zagrały równo… identycznie.

Spiąłem ze sobą zaciski, dokręciłem śruby i …. dopadła mnie jakaś nostalgia. Projekt zakończony. Można się rozejść… Nie było takiego „wow”, gdy z kompletnej ciszy wyłaniają się dźwięki anielskiego chóru. Cały ten proces dużo bardziej przypominał ożywianie organizmu złożonego z różnych elementów. Zaczynając tę sagę wspomniałem do doktorze Frankensteinie, ale nie sądziłem, że droga do ożywienia moich IMF TLS 50 będzie miała w sobie dużo z tego horroru/powieści. Nie było „wow” bo fragmenty ich brzmienia znałem z pracy nad zwrotnicą, w trakcie montażu. Głośniki grały i pojedynczo i razem, czasem na stole, ale i zamontowane. Frankenstein nie ożył w jednej chwili – on już wcześniej ruszał rękami i nogami, nawet wstał z łóżka i zaczął chodzić ale zataczał się jak kulawy.

Ale wczoraj wieczorem mój Frankenstein wstał i w końcu zaczął iść prosto przed siebie, dumnie, żołnierskim pewnym krokiem. Kanał lewy, kanał prawy, kanał lewy, kanał prawy. Środek idealnie na środku. Każdy przetwornik działa, wszystkie pary grają identycznie. Mogę wreszcie zacząć słuchać i mieć swoje pierwsze przemyślenia…

Pierwsze odsłuchy

Nadal jestem w trakcie wygrzewania zwrotnic (niezależnie od tego czy to audiovoodoo czy nie), żonglowania wzmacniaczami i repertuarem, więc to jeszcze nie jest „wersja ostateczna” tego, co one potrafią. Ale już teraz widać pewien kierunek i kilka rzeczy zaczyna się układać w spójny obraz.

Na początek kwestia nomenklatury: nie chcę operować kategoriami „ciepłe/chłodne” czy „jasne/ciemne” jako głównym opisem. W przypadku tych IMF-ów mógłbym powiedzieć, że one są jasne, ale bardziej chodzi mi o to, że góry jest po prostu dużo, ale ona nie jest wyeksponowana w sensie agresji. Jest czytelna, otwarta, obecna. To nie jest sytuacja typu „więcej wysokich = jaśniej = ostro”. Raczej: dużo informacji w górze pasma, ale bez nacisku.

To zresztą bardzo szybko wychodzi na materiale akustycznym. Przeglądając playlistę, szczególnie jazz i klasyka, zacząłem łapać coś, czego w wielu kolumnach po prostu nie ma – wrażenie dużej orkiestry, która faktycznie „stoi” przede mną. Nie tylko w sensie sceny stereo, ale też skali. Czuć, że instrumenty nie są spłaszczone ani wciśnięte w jeden plan. Wchodząc w muzykę poważną, mam momentami wrażenie, że mogę „wejść” w orkiestrę, a nie tylko jej słuchać z zewnątrz. I to jest dla mnie istotne, bo bardzo mało kolumn potrafi oddać klasykę w sposób, który nie robi się płaski albo bez wyrazu. Tu coś się jednak dzieje – jest oddech i jest przestrzeń.

IMF + OPUS 301

I tu pojawia się ciekawa rzecz związana z konstrukcją. Linia transmisyjna robi swoje – bas potrafi zejść nisko i ma masę, ale jednocześnie nie zawsze daje to ten sam poziom „żelaznej kontroli”, który kojarzę z konstrukcjami zamkniętymi. Tam dół jest bardziej sprężysty, bardziej trzymany w ryzach. W IMF-ach jest bardziej „rozlewający się w przestrzeni”, ale wciąż w ramach tej dużej skali, jaką one budują. Kamil zwrócił mi uwagę, że może to być kwestia Opusa 301, podobno ten Telefunken potrafi mieć kluchowaty dół… no ale ma też moc, której IMF-y potrzebują.

Wspomniana skala jest jednocześnie ich największym atutem i czymś, co zaczynam testować pod kątem sensowności w moim systemie. Bo nie mam jeszcze odpowiedzi, czy one są na tyle „moje”, żeby realnie detronizować D44. Na ten moment – nie. D44 po dłuższym czasie słuchania wskoczyły dla mnie wyżej, są bardziej kompletnie, bardziej spójnie. Po dwóch dniach IMF TLS50 są gdzieś w okolicach 7,5–8/10 w mojej własnej, domowej skali. I to nie jest zarzut – raczej punkt odniesienia

Jest jeszcze jedna rzecz, która zaczęła mi się powtarzać w różnych odsłuchach – separacja i rozrzut sceny. Nie chodzi o to, że scena jest po prostu szersza. Raczej o to, że źródła pozorne są bardziej „od siebie odklejone” na osi stereo. Jeśli coś było wcześniej lekko na godzinie 11, to tutaj ląduje bardziej na 10. Analogicznie prawa strona – wszystko jest bardziej wypchnięte na zewnątrz. To nie zawsze oznacza większą scenę, ale bardziej rozciągniętą mapę stereo.

Wracając do repertuaru…. Klasyka zaskakująco dobrze, jazz rewelacyjnie. Problem zaczyna się dopiero wtedy, kiedy materiał robi się bardziej syntetyczny albo agresywny. Elektronika, mocniejszy rock – tam pojawia się wrażenie, że coś w paśmie nie nadąża, że układ nie zawsze składa się tak szybko jak powinien. I wtedy cały obraz robi się mniej spójny.

Na razie więc IMF TLS50 są dla mnie bardziej eksperymentem niż finałem. Bardzo ciekawym, momentami imponującym, ale nie znalazłem im jeszcze partnera w formie wzmacniacza, przy którym bym tak całościowo odpływał i rozpływał się jak przy niektórych zestawieniach z Ditton 44.

Ostatni puzzel

Nie wiem jakim cudem na gdańskiej Olszynce zachowały się całe maskownice. No ale się zachowały. Niestety bez znaczków IMF ELECTRONICS. Aby odtworzyć je jak najbardziej idealnie – zamówiłem repliki na eBay.

Ostatni akcent pracy doktora Frankensteina to ceremonialne przyklejenie znaczków.

Teraz pozostaje jedynie czekać, co pokaże czas. Czy trafią do garażu obok Infinity Renaissance 90, a może tylko w róg korytarza, a może jeszcze bliżej, może będą rotować z innymi kolumnami częściej niż komukolwiek się wydaje? Czas pokaże…

Artykuł IMF TLS 50 – Part V – Match Point pochodzi z serwisu Chasing a Hi-Fi Ghost.

Gdyby w projektowaniu sprzętu HI-FI można było używać betonu, inżynierowie czy raczej designerzy z Victor Company of Japan czyli w skrócie JVC – z pewnością użyliby go. Beton architektoniczny co prawda wszedł do produkcji kolumn jakiś czas później, ale wtedy, w drugiej połowie lat 70-tych, JVC poszło na całość i uzyskało strukturę betonu bez używania betonu 🙂 A stało się poprzez wypuszczenie serii JR-S – czyli sprzętów pięknych jak National Theater of London czy Hotel Forum w Krakowie.

Tak jak w brutalizmie w architekturze brak było zdobień, dominował kolor betonu pełen odcisków od szalunków, tak patrząc na ten amplituner widzimy głównie szarość blachy i plastiku. Jedyna gałka to ta pozioma do strojenia tunera, w dużej części ukryta. Cała reszta to suwaki i przyciski. Najmniejsze jak się da, najprostsze. Czarne i szare.

JVC JR-S201 jest po prostu PIĘKNY.

SEA

Znakiem charakterystycznym dla JVC praktycznie od samego początku to brak tradycyjnych gałek do regulacji tonów wysokich oraz tonów niskich. SEA w nomenklaturze JVC to skrót od Sound Effect Amplifier (Wzmacniacz Efektów Dźwiękowych). Pod tą dumną i nieco tajemniczą nazwą kryje się po prostu opracowany przez JVC korektor graficzny. Firma zaczęła stosować ten system na przełomie lat 60. i 70., montując go bezpośrednio w swoich flagowych (a potem wszystkich) amplitunerach i wzmacniaczach (często jako charakterystyczną sekcję suwaków na przednim panelu). JVC chwaliło się, że ich układ SEA wprowadzał minimalne zniekształcenia i szumy własne w porównaniu do tradycyjnych, pasywnych regulatorów barwy.

Z dzisiejszego punktu widzenia, takie korektory były spotykanie pod koniec lat 80-tych w każdej plastikowej wieży przywiezionej z Berlina Zachodniego, ale 20 lat wcześniej było to coś niecodziennego i charakterystycznego dla produktów JVC.

Jest nawet instrukcja obsługi dla układu SEA:

Kolumna 1: PRZYKŁADY REGULACJI

1. Ideales Stereo für Sprach – Idealne stereo do mowy / audycji słownych
2. Für Hintergrundmusik – Do muzyki w tle
3. Als Geräuschfilter (zum Höhenpressung) – Jako filtr szumów (do tłumienia wysokich tonów)
4. Zur Erhaltung klarer und frischer Töne – Dla zachowania czystych i świeżych tonów

Kolumna 2: PRZYKŁADY DLA UZYSKANIA WRAŻENIA KONCERTU

1. Grosses Orchester – Wielka orkiestra
2. Komplettes Latein-Orchester – Pełna orkiestra latynoska
3. Zum Genuss weiblicher Gesangsstimmen – Do delektowania się kobiecymi głosami wokalnymi
4. Ideales Stereo für Schlager und populäre Musik – Idealne stereo do szlagierów (hitów) i muzyki popularnej

Kolumna 3: DO UWYPUKLENIA WYSTĘPÓW SOLO

1. Belebtes Tenor-Saxophon – Saksofon tenorowy
2. Eindrucksvolle Trommel- und Basstöne – Imponujące dźwięki bębnów i basu
3. Faszinierender Rhythmus mit schönen und klaren Höhen – Fascynujący rytm z piękną i czystą górą
4. Kraftvoller Rhythmus von Schlagzeugtönen – Potężny rytm dźwięków perkusji

Kolumna 4: INNE PRZYKŁADY

1. Ideales Stereo für Heimsammlungen – Idealne stereo dla kolekcji domowych
2. Lautstärke-Charakteristiken sind bei auf niedrig eingestellter Lautstärke gewährleistet. – Charakterystyka głośności jest zapewniona nawet przy niskim poziomie głośności (odpowiednik funkcji Loudness).
3. Gut für Tondemonstration – Dobre do demonstracji dźwięku
4. Zum Abhören mit Kopfhörer-– Do odsłuchu przez słuchawki

Zajrzałem też do środka

Środek cały w kurzu, wygląda, jakby nikt tutaj nie zaglądał od dekad. Końcówka mocy na układzie STK-0040…

Kartka z katalogu

W katalogu pojawia się w roku 1979, ale znika już po roku.

Oferuje około 35 W na kanał przy 8 omach (RMS). Choć na papierze nie wydaje się to imponującą wartością, w tamtych latach moc mierzono bardzo rygorystycznie. W połączeniu z całkiem dużymi Dittonami 44 gra z pełną swobodą.

W necie brzmienie JVC z tego okresu jest opisywane jako bardzo ciepłe, analogowe, z mocną podstawą basową i plastyczną średnicą. Nie jest to dźwięk przesadnie analityczny czy ostry – stawia na przyjemność z długiego odsłuchu. To oczywiście trochę mowa-trawa, bo czytając na różnych forach opinie o starych sprzętach widać, że działa pewien automatyzm: stare = ciepłe, analogowe granie. A wiadomo, że bywa z tym w rzeczywistości bardzo różnie.

Odsłuchy

Kiedy wiozłem go w aucie do siebie do domu napisałem Kamilowi, że kupiłem go w 80% aby wyglądał i w 20% aby grał. Mówiłem to, kiedy nie słyszałem z niego ani jednej nuty we własnym systemie. Przez cale lata kusił mnie swoim industrialnym wyglądem, innym niż każdy jeden sprzęt z tamtych jak i kolejnych lat. Cała seria JR-S to absolutnie unikatowe wzornictwo. Do tego stopnia wkręcił mi się jego wygląd, że nawet w komisie z meblami, wskazałem na niego gestem z filmików „gościa od lamp” i rzekłem jego słowami: „to ja go wezmę” 🙂

I kiedy przyjechałem z nim do domu, od razu ustawiłem na sam początek kolejki do odsłuchów, choć kilka sprzętów dotarło w ostatnich dniach i czeka w pudłach na korytarzu.

Pierwsze wrażenie:

Całkiem spoko, z łóżka bym nie wyrzucił…. Ale to nie były warunki do odsłuchów. Gdzieś obok Maja Chwalińska biła się o awans do ćwierćfinału Rolland Garros, a dzieciaki dyskutowały nad ankietą, którą im wrzuciłem pod tytułem „co na obiad na dzień dziecka?” Jeśli dogadają się w trójkę, są w stanie solidarnie, w głosowaniu, pokonać sprzymierzonych ze sobą rodziców 🙂

Drugie wrażenie:

JVC JR-S201 + Ditton 44.

Pytań było coraz mniej, obraz stawał się przejrzysty, a procenty wyglądu i reprodukcji muzyki szybko zamieniały się miejscami. W tym momencie już wiem, że ten amplituner zostanie ze mną w 80% dlatego jak gra i w 20% dlatego jak wygląda. Chyba, że jedyne o czym będę myślał jutro, to jak i gdzie kupić wyższy model.

To jest granie jak na Japonię bardzo ciepłe i pełne. („pełne”, jako przeciwieństwo „suche”). Oczywiście, nie jest to skala oliwy płynącej w arteriach niektórych sprzętów niemieckich, gdzie poziom skrajności jest wyniesiony pod sam sufit. Tutaj mamy przed sobą przedstawiciela kultury, która nigdy nie epatuje emocjami wprost, ale z drugiej strony wydała na świat takiego pisarza jak Haruki Murakami. Uwielbiam muzyczne wstawki w jego literaturze. JVC JR-S201 jest jakby wyjęty brzmieniem z opisu jazzu, który przewija się w jego powieściach. Jest ciepły, ale po japońsku.

Znika cały brutalizm zawarty w wyglądzie, a pozostawia obraz klasycznego, pocztówkowego japońskiego wybrzeża…

Artykuł JVC JR-S201 – Brutalizm pochodzi z serwisu Chasing a Hi-Fi Ghost.

Mam od roku jakąś totalną jazdę na Wish You Were Here – Floydów. Nigdy nie byłem fanem absolutnym tego albumu. W zależności od etapu życia sięgałem częściej po Animals, czy Dark Side of The Moon albo Atom Heart Mother, nie wspominając nawet o mojej intymnej relacji z The Final Cut.

Wish You Were Here to taki album, który po prostu… JEST. Zawsze był, nie miał słabych momentów, nigdy go nie kwestionowałem i zawsze go uwielbiałem. Był to taki mocny nr 2.

Ale rok temu przeczytałem na reddicie, losowo pląsając po wątkach dotyczących sprzętu i muzyki, że kogoś olśniło, że w Welcome to the Machine nie ma perkusji!! Przesłuchałem po 1001 raz ten utwór i … SZOK! Tam nie ma perkusji! Mason tam nie gra!

There are no drums on Welcome To The Machine.

After years of listening I’ve realized this month that the drums on the song “Welcome To The Machine” are no where to be found.. just want to put that out there.

I wtedy zaczęła się moja jazda. Welcome to the Machine odsłuchuję w każdych konfiguracjach sprzętowych, jestem zafascynowany tym dźwiękowym hologramem, gdzie twój mózg odczuwa iluzję obecności Nicka Masona, perkusisty Pink Floyd, ale jego tam nie ma!! To jest hologram Masona tworzony przez syntezatory Wrighta i gitary Gilmoura.

A jak już poleci Welcome to the Machine to zaraz wjeżdża cała płyta Wish You Were Here. I to często nie jeden raz. Zero przesytu. Zero znudzenia.

A co z kablami?

Kable przepiąłem dziś raz. Ostatnie dwa dni słuchałem swoich najnowszych owoców pracy: czyli kolumn DIY opartych o chińskie klony Diatone P-610 z różnymi wzmacniaczami by finalnie pozostać przy lampie SABA SRI-16. I pewnie zostałbym z tą myślą, że klony Diatone najlepiej z wszystkiego co mam zagrały z ciemną lampą z połowy lat 60-tych, gdyby nie fakt, że dziś rano metodą eliminacji postanowiłem coś wystawić do sprzedaży. Moje oko zatrzymało się na Körting Hi-Fi Studio 1500. Mam jego „kopię” w postaci amplitunerów Elac. Korting 1500 zarówno wygląda (od tyłu) jak i gra zupełnie jak Elac z poziomu 2100T/2200T/2300T.

Podłączyłem go, a by sprawdzić czy wciąż poprawnie gra i z lenistwa nie zmieniłem kolumn na inne, tylko spiąłem te co stały.

I aż przysiadłem w fotelu, bo to zagrało jeszcze lepiej niż z lampą SABY. Korting nie zmienił nic w balansie brzmienia, ale dorzucił trochę kopa. Zupełnie jakby pojawił się w tym miejscu aby potwierdzić powiedzenie starych melomanów, że najwcześniejsze tranzystory grają jak lampy, ale mają trochę więcej mocy.

Bardzo nie doceniłem Kortinga we wpisie o nim. Trafił do mnie w natłoku innych sprzętów i nie dostał odpowiedniej atencji, a to pierwszoligowy zawodnik.

A gra to tak:

Artykuł Welcome to the Machine – (CPK session no. 12) pochodzi z serwisu Chasing a Hi-Fi Ghost.

Na początku zeszłego roku, tuż po tym jak zrobiłem swoje pierwsze kolumny fullrange (Lii Song) poszedłem za ciosem i wykonałem skrzynie na bazie oryginalnych japońskich planów z 1958 roku, dedykowane pod kultowe przetworniki Mitsubishi Diatone P-610. Nie wiedziałem wtedy jak szybko uda mi się znaleźć i kupić oryginalne Diatone, więc aby nie tracić rozpędu kupiłem chińskie klony robione przez markę MeloDavid. Klony te mają bardzo dużo pozytywnych opinii. Są wśród nich również takie, że nowe „chińczyki” praktycznie nie różnią się jak „japończyków” sprzed prawie 70 lat. Szczęśliwie, dzięki Marcinowi „Audiojapan”, bardzo szybko trafiły do mnie oryginały z serii datowanej na 1958 rok. Zagrały fenomenalnie. Posłuchać TAKICH głośników fullrange to jest ta jedna z 10 rzeczy, których musi doświadczyć każdy audiofil przed śmiercią. Opisałem je tutaj.

A „chińczyki” leżały na półce….

Idea

Dzień jest coraz dłuższy. Można wstać o 5-tej rano i w pełnym świetle pracować na ogrodowym stole. Można kłaść fornir o 21:30, albo nawet malować fronty. Dużo nadgodzin z codziennego życia można wyciągnąć… Może więc zrobić nowe obudowy do chińskich Diatonów?

Wynalazłem coś takiego jak powyżej. Czat przetłumaczył mi 4 linijki chińskich znaczków przy projekcie dedykowanym do tych głośników, ale innym niż wielkie skrzynie, które robiłem rok temu. I tutaj rola czata GPT praktycznie się skończyła… wypłynąłem z portu hipotez i halucynacji w kierunku faktów twardych jak MDF czy stygnąca cyna na nóżkach kondensatora… czyli takich niezbyt twardych 🙂 Nie jestem ekspertem od składania kolumn, ale praktyka i nabywanie umiejętności daje mi ogromną satysfakcję.

Montaż

5 dni w nadgodzinach wyglądało tak:

1. MDF pocięty pod zadany wymiar odebrałem od kuriera, a zamówiłem na allegro. Niestety 4 elementy dotknął „czeski błąd” i musiałem dociąć je sam. Pojechałem po MDF do Castoramy i… okazało się, że oni dotną na miejscu, idealnie pod wymiar za 5 zł od elementu…. Hmmmm… to cena nawet lepsza niż na Allegro 🙂
2. Skleiłem skrzynie, wybrałem fornir ze starych zakupów – dąb! Fronty pomalowałem na jasno-szaro.
3. Położyłem fornir na skrzynie, dociąłem, wyszlifowałem
4. Rok temu kupiłem opornik, cewkę i kondensator o wartościach dedykowanych pod wykonanie filtru dla tego głośnika. Na szczęście udało się znaleźć te elementy w domu i chwyciłem lutownicę w dłoń. Z tyłu kolumny zrobiłem trzy wejścia głośnikowe: dwa oznaczone na czerwono, pierwsze łączy głośnik bez filtra, drugie przechodzi przez filtr. Połączenie całości przed finalnym skręceniem/sklejeniem powiodło się. Konstrukcja zaczęła wydawać dźwięki zgodnie z intencją konstruktora 🙂
5. Dnia pierwszego w Castoramie kupiłem rolkę 2cm gąbki tapicerskiej. Dnia piątego o 5 rano wstałem aby dociąć piankę pod wymiar, wkleić w ścianki, ostatni raz przetestować konstrukcję i zamknąć ją… na wieki.

Filozofia

Głośniki szerokopasmowe to jest w pewnym sensie osobna kategoria. I ciągle nie do końca czuję czy ich urok polega na tym, że mamy względem nich mniejsze wymagania, bo 6.5 cala nie może zagrać głębokim basem…. a im większy fullrange tym gorzej z górą pasma i wtedy dodaje się im dodatkowe tweetery, przez co konstrukcja traci charakter „fullrange” bo składa się już z więcej niż jednego głośnika na kanał.

Czy raczej ich urok polega na totalnej spójności brzmienia? Różnica pomiędzy wielodrożnym zestawem stereo a głośnikami fullrange jest podobna do różnicy między systemem kina domowego 5.1 a zestawem stereo.

Jeżeli ktoś twierdzi, że dobre stereo jest zawsze lepsze od dobrego kina domowego to… mogę powiedzieć, że dobry zestaw dwóch głośników szerokopasmowych grających stereo jest zawsze lepszy od stereo z wieloma głośnikami w jednej kolumnie.

No i jeszcze Boże Narodzenie jest lepsze niż Wielkanoc 🙂 … Można się przepychać na słowa, można się spierać, ALE głośniki szerokopasmowe mają w sobie ogromne ilości uroku. Nawet jeżeli jest to aż i tylko chiński klon legendarnego Diatone P-610 to gra tak, że … wciąga cię w to swoje granie… słyszysz niedoskonałości ale je akceptujesz, znasz ich ograniczenia. Ale w przestrzeni, gdzie ograniczenia ich nie dotyczą, w połączeniu z lampami, w muzyce przed 1967 oraz w wielu gatunkach po tym roku jest w nich blask i spójność, które kupują Cię na długie dni, które każą wybaczać i wracać… i wracać i wracać…

Odsłuchy

• Cały tydzień miałem spiętego K+H ES-20. Jest to wzmacniacz genialny, ale grający studyjnie/sterylnie. Połączenie z nim pokazywało mi techniczne niuanse głośników MeloDavid Diatone P-610, ale nie były to głośniki do upajania się brzmieniem
• Zmiana na Revox A50 nastąpiła dlatego… bo na niego spojrzałem. Zagrał dużo ciepłej, dużo lepiej niż krystaliczny K+H. Po dwóch godzinach stwierdziłem, że fajnie, ale trzeba iść dalej.
• Odpaliłem gruby kaliber: SABA Studio Automatic. W pierwszym podejściu po rozgrzaniu lamp napisałem do Kamila: „jeśli nie wierzysz ze 6,5 calowy fullrange w skrzyni 24 litry może zagrać mocnym basem w moim 40-sto metrowym salonie – zapraszam!” Ale z czasem wyszło to, co już od dawna wiem o Automaticu: to amplituner bardzo wymagający – aby rozwinąć skrzydła potrzebuje dużych, ale skutecznych kolumn, grających bardzo wysuniętą średnicą, wręcz ciemnych, z angielskim strojeniem tweeterów. Wtedy jest Yin&Yang. Z MeloDavid Diatone P-610 to zagrało szybkim „wow” ale równie szybko zaczęło męczyć.
• SABA SRI-16. Bingo! Zanim ją wytarłem z kurzu i podłączyłem wiedziałem, że będzie dobrze. Uwielbiam gęstość i mrok serii SRI-16 i SRI-18, uwielbiam te drewniane skrzynie i zielone podświetlenie. I stało się dobrze.

Nie mogłem się zdecydować czy jako podkład pod montaż tych kolumn użyć Pata Metheny’ego – So May It Secretly Begin (z mojego ulubionego albumu Still Life (Talking)) czy Steely Dan – Dirty Works.

Stanęło na tym drugim.

I tak to zagrało:

Artykuł DIY Diatone P-610 Clones – MeloDavid Fullrange pochodzi z serwisu Chasing a Hi-Fi Ghost.